Indonesia cadang kenakan "tol Selat Melaka"

Logistik HongmingdaIa adalah syarikat logistik dengan lebih daripada 20 tahun pengalaman pengangkutan, memfokuskan pada pasaran seperti Eropah, Amerika Syarikat, Kanada, Australia dan Asia Tenggara. Ia lebih kepada pemilik kargo daripada pemilik kargo~

Baru-baru ini, idea Indonesia untuk "memungut tol ke atas kapal yang melalui Selat Melaka" telah menimbulkan kebimbangan yang meluas di rantau ini dan memulakan pusingan baharu perbincangan mengenai saluran perdagangan global yang penting ini. Menteri Kewangan Indonesia Purbaya Yudi Sadeva berkata idea itu diilhamkan oleh model pengecasan yang dicadangkan oleh Iran untuk kapal yang melalui Selat Hormuz. Bagaimanapun, Singapura dan Malaysia dengan cepat menyatakan pendirian mereka, menekankan keperluan untuk mematuhi prinsip "kebebasan pelayaran."

Menurut beberapa laporan media, Menteri Kewangan Indonesia Purbhaya Yudi Sadeva mencadangkan pada seminar di Jakarta bahawa Indonesia boleh mempertimbangkan untuk mengenakan tol ke atas kapal yang melalui Selat Melaka untuk menggunakan kelebihan lokasinya dengan lebih baik dalam saluran utama perdagangan global dan pengangkutan tenaga. Beliau berkata idea ini sebahagiannya diilhamkan oleh model pengecasan yang dicadangkan oleh Iran untuk Selat Hormuz, dan percaya bahawa jika Indonesia, Malaysia, dan Singapura dapat menyelaraskan kerjasama dan berkongsi faedah, ia berkemungkinan membawa pulangan kewangan yang besar.

Selat Melaka terletak di antara Semenanjung Tanah Melayu dan pulau Sumatera Indonesia. Ia adalah saluran teras yang menghubungkan Lautan Hindi dan Lautan Pasifik. Ia mempunyai jumlah panjang kira-kira 1,080 kilometer dan titik paling sempit hanya kira-kira 2.8 kilometer. Sebagai salah satu laluan laut tersibuk di dunia, selat ini bertanggungjawab untuk kira-kira 40% daripada trafik perdagangan maritim global. Ia merupakan laluan utama bagi tenaga Timur Tengah untuk diangkut ke ekonomi Asia seperti China, Jepun dan Korea Selatan. Ia juga merupakan "talian hayat" penting untuk perdagangan luar China. Data menunjukkan bahawa pada tahun 2025, jumlah tahunan kapal yang melalui selat itu akan melebihi 100,000 buat kali pertama, dan kedudukan strategiknya tidak kurang daripada Selat Hormuz, Terusan Suez atau Terusan Panama.

Walau bagaimanapun, cadangan Purbaya dengan cepat mendapat tentangan daripada negara-negara yang berkaitan. Ketika negara-negara yang berkongsi Selat Melaka, Singapura dan Malaysia serta-merta menjelaskan pendirian mereka, menekankan bahawa mereka mesti mematuhi prinsip "kebebasan pelayaran" dan "hak laluan transit" dan menentang sebarang bentuk tol atau sekatan laluan.

Menteri Luar Singapura Vivian Balakrishnan menegaskan bahawa hak laluan transit di selat perkapalan antarabangsa adalah hak asas yang diberikan oleh undang-undang antarabangsa, dan bukan keistimewaan yang negara pantai boleh melampirkan syarat sewenang-wenangnya. "Ini bukan perkara yang memerlukan kelulusan atau bayaran." Menteri Pengangkutan Malaysia Loke Siew Fook juga menyatakan bahawa beliau akan terus mempertahankan prinsip laluan bebas di Selat Melaka.

Dari perspektif undang-undang, cadangan ini memang menghadapi kontroversi yang agak besar. Menurut Konvensyen Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu mengenai Undang-undang Laut, selat yang digunakan untuk pelayaran antarabangsa tertakluk kepada "sistem laluan transit". Negara pantai tidak dibenarkan mengenakan tol ke atas kapal transit dan hanya boleh menggubal peraturan berkaitan dalam aspek seperti keselamatan pelayaran dan perlindungan alam sekitar. Sejak sekian lama, penyelenggaraan saluran di Selat Melaka terutamanya bergantung kepada sumbangan sukarela daripada negara pengguna dan mekanisme kerjasama serantau.

Kerajaan Indonesia segera memberikan penjelasan mengenai perkara ini. Menteri Luar Indonesia Sugiyono membuat kenyataan berterusan dari 23 hingga 24 April, dengan jelas menafikan bahawa idea mengenakan bayaran itu adalah dasar kerajaan. Beliau menegaskan bahawa Indonesia, sebagai pihak dalam Konvensyen Undang-undang Laut Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, akan terus mematuhi peraturan antarabangsa yang berkaitan, menjaga prinsip kebebasan pelayaran, dan tidak akan mempromosikan dasar tol Selat Melaka secara unilateral.

Penganalisis percaya bahawa kenyataan Menteri Kewangan Indonesia lebih mencerminkan hasrat negara untuk meningkatkan kedudukan strategiknya dalam sistem maritim global dan meneroka cara mendapatkan lebih banyak faedah ekonomi daripada laluan air utama. Walau bagaimanapun, disebabkan oleh kekangan undang-undang antarabangsa, penyelarasan kepentingan pelbagai negara, dan kestabilan rantaian bekalan global, cadangan sedemikian tidak mungkin dilaksanakan dalam jangka pendek.

Pada masa yang sama, industri perkapalan secara amnya menyatakan kebimbangan mengenai idea itu. Jika mekanisme pengecasan serupa dilaksanakan pada masa hadapan, ia sudah pasti akan meningkatkan kos penghantaran global, terutamanya memberi kesan kepada pengangkutan tenaga Asia dan rantaian bekalan pembuatan yang sangat bergantung kepada laluan air ini. Bagi negara perdagangan utama seperti China, Jepun dan Korea Selatan, kesannya amat ketara.

Perlu diingat bahawa walaupun projek "Kra Canal" untuk menggantikan Selat Melaka telah dibincangkan selama bertahun-tahun, ia masih dalam peringkat perancangan kerana skala pelaburan yang besar dan perbezaan yang jelas antara negara serantau. Sukar untuk menukar status teras Selat Melaka dalam jangka pendek.

Secara keseluruhannya, walaupun kenyataan "kutipan tol" masih di peringkat perbincangan, ia telah mencetuskan pusingan baru perhatian mengenai tadbir urus laluan air antarabangsa, kebebasan pelayaran dan pengagihan faedah geoekonomi. Dalam konteks rantaian bekalan global yang sangat bergantung pada laluan laut utama, sebarang trend yang melibatkan pelarasan peraturan akan terus menjadi sangat sensitif dan diikuti rapat oleh masyarakat antarabangsa.